Shiga

Myen asuya a shinggyim ahkaw ahkang sumtang hpe KIO n hkap la

Myen mung shinggyim ahkaw ahkang komishin (Myanmar National Human Rights Commission, MNHRC) a August 14 ya shapraw dat ai sumtang hta, “KIO gaw shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni galaw nga ai, atik anang hpyen lahkawn ai lam ni n-galaw na matu” madi madun ai hpe KIO aja awa ninghkap wa sai re.

Hkrum san shaga ai mahtai hte maren, “Myen asuya hte KIO lahkawng maga na shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni galaw nga ai” ngu ai MNHRC a ndau dat ai sumtang gaw mabyin ni hpe, tup hkrak tsun shapraw ai lam n nga ai sha, Myen asuya kawn, hpaw ninghtan da ai hpung re hte maren, asuya maga tsap nna, tsun shapraw ai ndau laika sha re lam, KIO Ningtau Ninggawn Amumadu-2 Salang Kaba Lah Nan tsun wa sai re.

“Shanhte ndai kaw sa du ai gaw Myitkyina kaw sha du na, shanhte lata san da ai masha ni hte sha san htai galaw na, wuhpung lahkawng maga na shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai ngu, ginchyum nna tsun dat ai nga jang gaw, shanhte Myen asuya a shinggyim ahkaw ahkang komishin gaw, hkungga na lam n nga sai. Tsun ga nga yang, ndai hpung gaw, maga mi de sha tsap ai wuhpung re ai. Dai majaw, anhte KIO hku nna, ninghkap ai re,” nga Salang Kaba Lah Nan tsun ai.

MNHRC a, Jinghpaw mungdaw de sa nna, mu tam sawk ai sumtang hpe ndau shabra dat ai hta, wuhpung lahkawng maga rap ra ai lam n nga ai ngu, mai tsun ai lam, shi matut tsun ai.

“Ndai hpung gaw, asuya kata kaw na hpaw shabawn tawn ai hpung re majaw, asuya ra ai hku tsun na shanhte kaw lit nga ai. Ya na mabyin ni gaw gara hku byin ai, gara masa hku byin ai lam ni hpe, shanhte jep sagawn ai lam n nga ai sha, na ai daram hpe sha la na, shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai ngu dawdan nna tsun ai re ngu mu mada ai,” nga shi matut tsun ai.

Da Law (Talawgyi) mare masha 53 gaw KIA npu Mungshawa Hpyen Hpung (MHH) malawm kawn asuya hpyendap de laknak jahkrat shang wa ai ni a sakse hta hkan nna, KIA kawn Da Law mare masha ni hpe atik anang hpyen lahkawn nga ai lam, dai sumtang hta madi madun tawn ai.

Jinghpaw mungdaw kata na, shawk shawn wa ai laika ni hte lakap let, shaga jep ai shaloi mung, shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni nga ai hte, hpyen lahkawn ai lam n-galaw na matu KIA hpe tsun shadut wa ai hte seng nna, “tinang a ginra hpe makawp maga na matu, hpyen lahkawn ai gaw, shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam re ngu n mai tsun ai lam,” KIO N/T amumadu-2 tsun wa ai.

“Daini anhte a ginra hta majan n nga jang, hpyen lahkawn ai lam mung nga na n re. Lawu mung na lung wa ai, Myen asuya hpyendap hkying lam htim gasat wa ai shaloi, tinang ginra hpe makawp maga na matu, laknak lang nna gasat ra wa ai. Dai shaloi, laknak n-gun masha n-gun law ra ai. Dai majaw, anhte shara kaw hpyen lahkawn ai ngu nga wa ai. Dai hpe shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai ngu tsun yang n jaw na re. Asuya gaw hpyen n-gun kaba hte htim gasat wa ai majaw, tinang maga na mung makawp maga lu na matu, hpyen n-gun law hkra galaw ai ladat sha re,” nga Salang Kaba Lah Nan sanglang wa sai.

KIA gaw, asak n hpring shi ai ni hte hkam kaja lam n nga ai ni hpe, hpyen lahkawn ai lam n-galaw ai sha, hkam kaja lam jep ngut ai hpang she KIA magam gun hpai na matu ahkang jaw ai re lam tsun ai.

MNHRC a amumadu Slg. Sit Myaing kaw VOA shiga dap de tsun wa ai gaw, ga jarit hkan n sa du ai gaw, shimlam a majaw re hte, wuhpung lahkawng maga gara hku byin nga ai hpe n tsun ai mung, manghkang grau shajat ya na hpe tsang ai hte, mung shawa masha ni hpe grai myit tsang shangun ai lam n byin shangun mayu ai majaw, ya na zawn wuhpung lahkawng maga hpe tsun shadut ai lam galaw wa ai re nga tsun wa sai.

Myen asuya hpyendap kawn maja htim gasat na majan hpaw nga ai ten, KIA maga na hpyen lahkawn ai hpe, madi shadaw ai mungshawa ni nga ai zawn, ninghkap ai ni mung nga ai lam chye lu ai.

Lai wa sai shata hta, Waimaw ginwang Nam Wa kahtawng na mare masha 10 hpe KIA kawn hpyen lahkawn mat wa ai raitim, dum nta yak hkak ai a majaw, nkau hpe bai dat ya ai re lam, Nam Wa mare masha langai tsun ai.

“Nkau hpe gaw bai dat ai, kanu kawa n lu ai ni, nta kaw kaja wa nan yak hkak ai lam, tang madun lu ai.  Nta masha ni a kashu kasha ni hpe gaw bai dat ai, nkau hpaji chye ai ni hpe gaw, tsi hpaji sharin ya na nga na hpa n tsun sai,” nga Nam Wa mare masha tsun ai.

Hpyen lahkawn ai hte seng nna, shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam rai n rai, lahkawng maga na, dangrang tsun shaga nga ai lam ni gaw, n bung ai ningmu, hkamla ai lam ni a majaw, shai taw nga ai re lam, Htai mungdan daju Jinghpaw Wunpawng Myu Shayi Hpung (KWAT) a tsun shaga ahkang lu Slg.jan Moon Nayli tsun ai.

“KIO hku nna, hpyen lahkawn ai hpe yu ga nga yang, dai hpe shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai ngu mai tsun na i, myu sha lam hta rau jawm galaw ai ngu tsun na i, dai gaw langai hte langai a hkam la ai lam n bung jang n bung na re. Hpyen lahkawn ai ngu ai mung, rawt malan galaw ai rai taw ai majaw, shanhte hku nna, galaw ging ai hpe galaw ai sha re ngu mu mada ai,” nga shi a ningmu hpe tsun ai.

Malawm 15 lawm ai, MNHRC gaw July 23 kawn 27 ya du hkra Jinghpaw mungdaw Myitkyina hte Waimaw ginwang kata na hpyen yen dabang 16 kaw sa gawan yu na, Myen asuya hte KIO lahkawng maga kawn shinggyim ahkaw ahkang tawt lai nga ai lam, ndau wa ai rai nga ai.